تعریف خشکبار

در طول روز بارها می‌شنویم که باید به دلایل مختلفی از خشکبار استفاده کنیم. اما خشکبار چیست؟ به چه خوراکی‌هایی خشکبار گفته می‌شود؟ آیا دانه‌های مغز و حبوبات خشکبار هستند؟ بله خشکبار همان مغزیجات، حبوبات، دانه‌های میوه و میوه‌های خشک شده است.

طریقه نگهداری

از روش‌های قدیمی نگهداری مغزیجات و میوه‌ها، استفاده از روش خشک کردن است. از قدیم تا به امروز انسان برای نگهداری بیشتر از برخی مواد غذایی با استفاده از نور خورشید آن‌ها را خشک می‌کرده است. اما امروزه با پیدایش دستگاه‌های صنعتی و خانگی، خشک کردن خشکبار راحت‌تر انجام می‌شود.

از نظر گیاهشناسی آجیل ترکیبی از دانه‌ها و میوه‌های خشک است که درون پوسته‌های سخت خارجی جای گرفته‌اند. آجیل یا خشکبار حاوی انرژی زیادی است و انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز را برای بدن تامین می‌نماید.

 برای نگهداری طولانی مدت از این میوه‌ها و مغزیجات رطوبت آن‌ها گرفته شده تا بتوان راحت‌تر و طولانی‌تر از آن‌ها نگهداری کرد.

همه چیز را درباره خشکبار بدانیم

اگرچه میوه‌ها، دانه‌ها و مغزیجات انرژی و چربی زیادی دارند، اما خوردن آن موجب افزایش وزن نمی‌شود. بر اساس برخی مطالعات مشخص شده که مصرف این خوراکی‌ها با کاهش وزن بدن ارتباط دارد. اما علت کاهش وزن با مصرف خشکبار چیست؟

 این مواد خوراکی حاوی فیبر زیادی بوده و مصرف آن باعث می‌شود که فرد برای مدتی احساس سیری کند. از همین رو در بسیاری از رژیم‌های کاهش وزن توصیه می‌گردد که برای کاهش چربی در شکم و بدن از دانه‌های خشکبار استفاده نمایید.

مزایای خشکبار چیست؟

پروتئین زیاد موجود در دانه‌های آجیل آن‌ها را به یک جایگزین سالم برای منابع پروتئینی حیوانی تبدیل کرده است.

چربی‌های سالم موجود در آجیل با چربی‌های اشباع موجود در بسیاری از منابع پروتئین حیوانی قابل مقایسه است. از همین رو استفاده از خشکبار در میان گیاهخواران و سایر افرادی که به دنبال تغذیه سالم هستند مورد توجه قرار گرفته است.

روش‌های استفاده از خشکبار

اما این همه چیز درباره دانه‌های خشکبار نیست. شما می‌توانید دانه‌های خشکبار را پودر کرده و آن‌ها را بر روی سطح مواد خوراکی پخش کنید.

برخی از مغزها مانند بادام می‌تواند جایگزینی برای محصولات لبنی از جمله شیر باشد. برای این منظور آب را با بادام پوست کنده شده مخلوط و سپس آن را صاف کنید تا ذرات جامد از آن جدا شود. مایع حاصل را می‌توانید به جای شیر و به صورت ساده یا طعم دار مصرف نمایید.

خشکبار با پوست یا بدون پوست؟

اما حال باید ببینیم شرایط خرید خشکبار چیست؟خشکبار را می‌توان به صورت خام، با پوست و یا بدون پوست خریداری کرد. در حالت کامل و با پوست یک خوراکی محبوب در ماه‌های زمستان و فصل تعطیلات است.

مزیت استفاده از خشکبار با پوست چیست؟

دانستن همه چیز درباره خشکبار به شما کمک می‌کند که راحت‌تر از این خوراکی نگهداری کنید. اما مزیت مصرف با پوست مغزیجات و خشکبار چیست؟ استفاده از مغزیجات کامل به همراه پوست موجب می‌شود که نگهداری از آن‌ها در دمای اتاق و یا در یخچال راحت‌تر باشد.

 صرف نظر از دمای نگهداری، مغزها باید از رطوبت و گرما به دور باشند. روغن مغزهای طبیعی به راحتی از بین می‌رود. اگر یکی از مغزیجات طعم تلخ و بدی به خود گرفت باید کنار گذاشته شود.

مصرف خشکبار بدون پوست

خشکبار بدون پوست را می‌توان به صورت خام یا بو داده خریداری نمود‌. در حالت بو داده طعم عطر بیشتری دارند و بعضا ادویه‌های دیگری نظیر نمک یا چاشنی به آن‌ها اضافه می‌گردد.

دانه‌های مغزیجات را با روغن یا به صورت خشک بو می‌دهند. پس از خرید خشکبار توجه داشته باشید که دانه‌های با پوست را باید به دور از گرما و رطوبت نگهداری کنید. برای نگهداری طولانی مدت از انواع خشکبار می‌توانید آن‌ها را منجمد کنید.

انواع خشکبار به صورت کره یا پوره ساخته می‌شوند. مهمترین آن‌ها بادام زمینی، بادام هندی و بادام است. حال بررسی می‌کنیم که فواید خشکبار چیست؟

فواید خشکبار برای سلامتی چیست؟

به طور کلی خشکبار منابع خوبی از چربی، فیبر و پروتئین هستند. بیشتر چربی موجود در دانه‌ها و مغزها چربی‌های اشباع نشده امگا۳ و امگا۶ هستند. با این حال مقداری چربی اشباع نیز در آن‌ها وجود دارد. از طرفی مقداری ویتامین و مواد معدنی از جمله منیزیم و ویتامین E در آن‌ها وجود دارد.

طی مطالعاتی که بر روی مزایای خشکبار بر سلامتی انجام شده به نتایج زیر دست یافته‌اند.

نتایج تحقیقات خشکبار

نتایج ۳۳ تحقیق نشان داد رژیم غذایی غنی شده از این دسته خوراکی‌ها در افزایش وزن تاثیری ندارد.

از طرفی نتایج نشان داد که افرادی که از این مواد مغذی استفاده می‌کنند عمر طولانی‌تری نسبت به افرادی که مصرف نمی‌کنند دارند. این می‌تواند ناشی از جلوگیری آن‌ها از ابتلا به بیماری‌های مزمن باشد.

به طور مثال مغزها می‌توانند عوامل خطر سندروم متابولیک مانند فشار خون بالا و سطح کلسترول را کاهش دهند.

معرفی انواع خشکبار

خشکبار شامل انواع آجیل‌ها و مغزیجات (گردو، بادام، پسته، فندوق، بادام هندی و غیره) و میوه‌های خشک شده (زردآلو، توت انجیر، کشمش و غیره) است که به صورت طبیعی و دستی و یا با کمک دستگاه‌های صنعتی خشک می‌شوند. این دسته از خوراکی‌ها دارای خواص زیادی بوده و در مقایسه با میوه‌های تر حجم کمتر و ماندگاری بیشتری دارند. همچنین از آنها به عنوان خوراکی‌های مغذی  خوشمزه یاد می‌شود. به عبارت دیگر خشکبارها سرشار از فیبر، کربوهیدرات، انواع ویتامین، چربی‌های سالم، آنتی‌اکسیدان و غیره هستند.

در قدیم برای جلوگیری از فاسد شدن و استفاده از میوه‌ها در طولانی مدت، آنها را خشک می‌کردند. خشک کردن میوه‌ها و مغزیجات موجب از بین رفتن ارزش غذایی آنها نمی‌شود، بلکه آنها در این فرایند فقط رطوبت خود را از دست داده و برای مدت زمان بیشتری قابل نگهداری و استفاده می‌شوند.

در فرایند خشک کردن طبیعی، میوه‌ها در معرض نور مستقیم خورشید قرار گرفته و خشک می‌شوند. اما برخی از موارد با توجه به شرایط خاصی که دارند باید با استفاده از گازها، دستگاه‌های خشک کن مخصوص و مایعات مکمل خشک شوند. البته در فرایند خشک کردن، رطوبت میوه تا جایی گرفته می‌شود که امکان واکنش شیمیایی و رشد میکروبی در آن متوقف شود و در واقع میوه بافت منعطف و لطیف خود را پس از خشک شدن همچنان حفظ می‌کند.

استفاده از انواع میوه‌های خشک به صورت ترکیبی با آجیل‌ها از قدیم در کشور ما بسیار رایج بوده و مصرف کنندگان با توجه به ذائقه و سلیقه خود انواع میوه‌های خشک را با آجیل‌ها و مغزیجات مخلوط کرده و یک ترکیب خوشمزه و سرشار از املاح و ویتامین‌های مورد نیاز بدن را ایجاد می‌کنند.

لیست انواع خشکبار:

در ادامه به بررسی انواع خشکبار به طور کامل می پردازیم.

میوه‌های خشک شده

تمامی میوه‌هایی که در طی فرایند خشک شدن حدود ۸۰ درصد از رطوبت خود را از دست داده و به شکل خشک در می‌آیند جزو میوه‌ خشک شده محسوب می‌شوند. همانطور که عنوان شد میوه‌های خشک شده در مقایسه با میوه‌های خیس از نظر فواید و خواص تفاوت خاصی ندارند و حتی مزه و طعم آنها پس از خشک شدن بهتر و دلچسب‌تر می‌شود.

در حال حاضر مانند گذشته میوه‌های خشک شده در میهمانی‌ها و مراسمات به عنوان یک عنصر پذیرایی مورد استفاده قرار می‌گیرند و برخی از انواع رایج و پرطرفدار میو‌ه‌های خشک شامل موارد زیر است.

انجیر خشک

انجیر خشک یکی از بهترین و پرخاصیت‌ترین انواع میوه‌های خشک شده به شمار می‌رود که طرفداران بسیار زیادی دارد. این میوه مفید دارای دو نوع انجیر سفید و سیاه است که هر دو نوع آن قابل خشک کردن و استفاده به عنوان خشکبار را دارد.

توت خشک

یکی دیگر از میوه‌های خشک پرخاصیت و معروف موجود در بازار، توت است. توت خشک شده دارای طعم شیرین و خوشمزه‌ای بوده و به دلیل برخورداری از قند طبیعی و مفید می‌تواند به عنوان جایگزین قندهای مصنوعی، مصرف شود.

به همین دلیل بسیاری از افراد مبتلا به دیابت این نوع میوه خشک را به جای قند استفاده می‌کنند. ناگفته نماند که توت نیز در انواع مختلفی وجود دارد و علاقمندان به این نوع میوه خشک می‌توانند در هنگام خرید، بر اساس سلیقه و ذائقه خود یکی از انواع توت سیاه یا سفید را انتخاب نمایند.

برگ خشک زردآلو

یکی دیگر از میوه‌های خشک معروف که خشک کردن آن از قدیم نیز رایج بوده شامل برگ خشک زردآلو است. از برگ زردآلو خشک علاوه‌بر میان وعده در آشپزی نیز استفاده می‌شود. برخی تصور می‌کنند که برگه قیسی و برگه زردآلو یکسان هستند. اما باید گفت که برگه زردآلو و برگه قیسی با هم فرق داشته، و هر کدام از آنها با استفاده از خشک کردن نوع خاصی از زردآلو به دست می‌آیند.

آلو خشک

آلو خشک در انواع مختلفی نظیر آلوی ترش، آلوی بخارا و آلوی شوقان وجود دارد و از آن هم به عنوان تنقلات و هم در آشپزی استفاده می‌شود.

انواع کشمش

یکی از رایج‌ترین و همچنین پرطرفدارترین و پرخاصیت‌ترین انواع خشکبار و میوه‌های خشک شده، کشمش است. خشک کردن انواع مختلف انگور از دیرباز رایج بوده و در حال حاضر نیز این میوه خوشمزه طی فرایندهای طبیعی و مصنوعی خشک شده و در بازار وجود دارد. باید گفت که کشمش‌ها دارای انواع مختلفی هستند که محبوب‌ترین و پرطرفدارترین آنها شامل کشمش پلویی، کشمش سبز و کشمش پیکامی است.

انواع خرما

برخی از انواع خرما به صورت خشک به بازار عرضه می‌شوند. این نوع از خرما نظیر رطب، خرمای زاهدی، خرمای مضافتی و خرمای کبکابی نیز طی فرایند طبیعی خشک شده و به عنوان خرمای خشک در دسترس مردم قرار می‌گیرند.

برگ هلو

برگه هلو نیز از جمله برگ‌های خشک میوه‌های پرطرفدار بوده که در حال حاضر هم به صورت طبیعی و هم با استفاده از دستگاه‌های خشک کن مخصوص، خشک شده و در اختیار طرفداران این نوع میوه قرار می‌گیرد.

آجیل شور

یکی از رایج‌ترین و پرطرفدارترین انواع آجیل شامل آجیل شور است. این نوع آجیل با ترکیب انواع دانه‌های روغنی بو داده نظیر تخمه کدو و چینی با انواع مغزیجات نظیر پسته، بادام، فندق، بادام زمینی و غیره به دست می‌آید. همه مواد موجود در این ترکیبات با استفاده از نمک بو داده می‌شوند و طعم شوری دارند.

آجیل مشکل گشا

این نوع آجیل با ترکیب بادام زمینی، بادام درختی، پسته، کشمش، نخودچی، نقل، انجیر و توت به دست می‌آید. بسیاری از خانواده‌ها در مراسمات مذهبی جهت رفع مشکلات و برآورده شدن حاجت‌های خود بسته‌های کوچک آجیل مشکل گشا را پخش می‌کنند.

مقاله مرتبط: آجیل مشکل گشا چیست؟ خرافه یا یک رسم قدیمی؟

آجیل شیرین

آجیل شیرین از ترکیب کشمش، بادام، پسته، مغز گردو و نخودچی به دست می‌آید و ترکیبات موجود در این آجیل طی فرایندی با استفاده از شکر شیرین شده و طعم خوشمزه و دلچسبی پیدا می‌کنند.

آجیل چهار مغز

یکی دیگر از ترکیبات پرطرفدار و همچنین بسیار مقوی آجیل و خشکبار شامل آجیل چهار مغز است که از ترکیب بادام هندی، بادام درختی، فندق و پسته تهیه می‌شود. البته برخی از علاقمندان به مصرف آجیل و خشکبار می‌توانند بر اساس سلیقه و ذائقه خود ترکیبات این نوع آجیل را تغییر دهند.

فواید استفاده از انواع خشکبار

همانطور که عنوان شد خشکبار شامل مجموعه‌ای از میوه‌های خشک، مغزیجات و مغزدانه‌های خوشمزه‌ای است که به صورت خام، شور و شیرین با یکدیگر ترکیب شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. به طور کلی مصرف خشکبار با فواید بسیار زیادی به همراه است و هر کدام از آنها بسیاری از املاح و ویتامین‌های مورد نیاز بدن را به همراه دارند.

بنابراین زمانی که با یکدیگر ترکیب می‌شوند، می‌توانند به عنوان یک منبع غذایی کامل و غنی تلقی شوند. به‌ همین دلیل می‌توان گفت که استفاده از خشکبار بسیاری از نیازهای غذایی بدن انسان را برطرف می‌کند. برخی از مهم‌ترین فواید قابل ذکر برای استفاده از خشکبار شامل موارد زیر هستند.

جلوگیری از ابتلا به چربی خون

بسیاری از خشکبار نظیر مغزیجات و ریز مغزها سرشار از چربی غیراشباع هستند. به همین دلیل استفاده از آنها موجب دفع چربی‌های ناسالم موجود در خون شده و همچنین از ابتلای انسان به چربی خون جلوگیری می‌کنند.

جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های گوارشی

خشکبار، مخصوصاً میوه‌های خشک سرشار از فیبر بوده و به همین دلیل استفاده از آنها موجب تقویت سیستم گوارشی انسان می‌شود. به همین دلیل کسانی که از خشکبار استفاده می‌کنند نسبت به دیگر افراد کمتر در معرض بیماری‌های گوارشی قرار دارند.

رشد پوست و مو

یکی دیگر از خواص خشکبار این است که مصرف روزانه آن موجب شادابی پوست و بهبود رشد و تقویت موها می‌شود. زیرا استفاده از خشکبار موجب افزایش خاصیت الاستیسیته پوست شده و در نتیجه مقاومت آن را در برابر عوارض ناشی از افزایش سن و همچنین عوامل مخرب محیطی افزایش می‌دهد.

افزایش سیستم ایمنی بدن

خشکبارها سرشار از املاح و آنتی اکسیدان هستند به همین دلیل کسانی که عادت به مصرف خشکبار دارند، در برابر بیماری‌ها مخصوصاً بیماری‌های ویروسی نظیر آنفولانزا و سرماخوردگی از مقاومت بدنی بیشتری برخوردار هستند.

جلوگیری از ابتلا بیماری‌های مزمن

آجیل و خشکبار به دلیل برخورداری از ترکیبات سالم و مغذی و همچنین چربی‌های خوب از ابتلای بدن به انواع بیماری‌های مزمن نظیر فشارخون، چربی‌خون، دیابت و همچنین بیماری‌های قلبی و عروقی جلوگیری می‌کنند. همچنین خشکبار برای تقویت استخوان‌ها و جلوگیری از پوکی استخوان نیز بسیار مفید و موثر هستند.

تقویت حافظه

برخی از خشکبار نظیر گردو سرشار از فسفر، اسیدهای چرب، مس، آهن، منیزیم، امگا ۳، ویتامین‌های گروه ب، پتاسیم و غیره بوده و به همین دلیل مصرف مداوم و به اندازه آن منجر به تقویت حافظه و ذهن می‌شود.

کاهش وزن

تجربه و همچنین تحقیقات به عمل آمده ثابت کرده‌اند که استفاده از خشکبار برای کاهش وزن می‌تواند بسیار موثر باشد و به همین دلیل در حال حاضر بسیاری از متخصصان در رژیم‌های لاغری خود این دسته از مواد غذایی را قرار می‌دهند.

تقویت قوای جنسی

خشکبار غنی از ویتامین‌های A، B، C و K هستند. به همین دلیل استفاده از آنها علاوه بر تقویت نیروی جسمانی منجر به تقویت قوای جنسی نیز می‌شود.